Sekcja: Diagnostyka onkologiczna

Artykuł prezentuje procedurę generowania obrazów, zastosowanie oraz zasady interpretacji badań perfuzyjnych tomografii komputerowej. Przedstawia wady oraz zalety tej technologii w ocenie perfuzji.

W artykule przedstawiono zastosowanie antysensowych oligonukleotydów w diagnostyce obrazowej procesów nowotworowych.

Istnieje możliwość oceny modelu ekspresji genów w komórkach nowotworowych na podstawie standardowych obrazów radiologicznych, co opisuje ten artykuł.

Artykuł przedstawia zastosowanie ultrasonografii ze środkiem kontrastowym (mikropęcherzyki) do celowanego podawania leków. Omówiono przykłady z zakresu terapii genowej i onkologii.

Artykuł omawia rolę nanocząsteczek w celowanej diagnostyce obrazowej na przykładzie perfluorokarbonu (PFC).

Układ kostny stanowi częstą lokalizację zmian metastatycznych. Szacuje się, że przerzuty do kości występują u około 65-75% pacjentek z rakiem piersi, około 70-75% pacjentów z rakiem prostaty i rzadziej w przypadku innych nowotworów, w tym przede wszystkim w raku płuca (30-40%), nerki (20-25%) i czerniaku (15-40%). Wyjątkowo często zmiany w obrębie układu kostnego występują u chorych z rozpoznaniem szpiczaka mnogiego i dotyczą 80-100% pacjentów.

Szacuje się, że u około 50% pacjentów z chorobami nowotworowymi dojdzie do rozsiewu choroby w obrębie układu kostnego (1). Dotyczy to w szczególności chorych z rakiem piersi, rakiem prostaty i szpiczakiem mnogim. Zmiany o charakterze metastatycznym są zlokalizowane najczęściej w obrębie kręgosłupa, rzadziej w miednicy, kościach czaszki, kościach długich. Opisano również przerzuty do rzepki czy żuchwy.

Układ kostny stanowi częstą lokalizację zmian przerzutowych u pacjentów z chorobami nowotworowymi. Rozsiew do kości dotyczy większości chorych ze szpiczakiem mnogim, rakiem piersi oraz rakiem prostaty, a także znacznej części pacjentów z rakiem płuca, nerki czy czerniakiem.

Rak jajnika dotyka rocznie 11 na 100 000 kobiet w Polsce. Szacuje się, iż około 5 do 10% ogólnej liczby nowotworów jajnika związanych jest z występowaniem mutacji w obrębie genów BRCA1/BRCA2. Mutacje w BRCA1 i BRCA2 przyczyniają się nie tylko do powstawania nowotworów piersi i jajnika. Możliwości, jakie dają oferowane w Poradniach Genetycznych testy genetyczne sprawiają, iż pacjentki obciążone mutacjami promującymi rozwój nowotworu mogą być skutecznie diagnozowane i monitorowane. Przytoczono wyniki badań, dotyczących penetracji mutacji w populacji kobiet w Polsce. Przedstawiono także kryteria włączenia do grupy wysokiego ryzyka oraz programu wczesnego wykrywania raka jajnika. Przytoczono wyniki badań zespołu z McGill University, dotyczące chemiowrażliwości nowotworów, których patogeneza związana jest z mutacją w obrębie BRCA1/BRCA2.

Terminem mikroangiopatia zakrzepowa (MZ) określa się dwie jednostki chorobowe - zakrzepową plamicę małopłytkową i zespół hemolityczno-mocznicowy, które w swoim obrazie klinicznym mają wiele cech wspólnych.

Zespół rozsianego krzepnięcia śródnaczyniowego (disseminated intravascular coagulation, DIC) jest jednostką chorobową mogącą towarzyszyć wielu sytuacjom klinicznym. DIC może mieć charakter ostry i przewlekły.

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ) jest częstym i niezwykle groźnym powikłaniem choroby nowotworowej. U pacjentów z chorobami nowotworowymi występuje ona 4-6 razy częściej niż w populacji ogólnej.

Po raz pierwszy związek pomiędzy zaburzeniami krzepnięcia a nowotworami zaobserwował i w 1868 roku opisał Armand Trousseau.

Wapń jest istotnym pierwiastkiem w organizmie człowieka. Pełni zarówno funkcję biochemiczną – jako przekaźnik wewnątrzkomórkowy i niezbędny element kaskady krzepnięcia, jak i czysto mechaniczną – będąc istotnym składnikiem kości.

Kryteria diagnostyczne neurologicznego zespołu paraneoplastycznego (NZP) 3: Kryteria pewnego NZP: 1. Klasyczny NZP i nowotwór, który rozwija się w ciągu 5 lat od rozpoznania zaburzenia neurologicznego

Neurologiczne zespoły paraneoplastyczne początkowo były definiowane jako zespoły neurologiczne o nieznanym pochodzeniu, współistniejące z nowotworami.

b[Pyoderma gangraenosum (PG)]b To schorzenie stosunkowo rzadko występujące - częstość występowania około 1 na 100 tys. - w grupie przewlekłych wrzodziejących zmian skórnych [2]. Występuje u obu płci z podobną częstością. Najczęściej w czwartej i piątej dekadzie życia, jednakże może pojawić się w każdym wieku.

Objawy skórne, związane z obecnością nowotworów złośliwych narządów wewnętrznych lub układowych, noszą nazwę skórnych zespołów paraneoplastycznych.

Zespół objawów, zwany zespołem Cushinga wywołany jest stanem zwiększonego wydzielania glikokortykoidów – hiperkortyzolemią. Ze względu na przyczyny wyróżniamy egzo- i endogenną hiperkortyzolemię.

Alfafetoproteina jest białkiem o masie 70 kDa występującym w największych stężeniach u płodu. Gen dla tego białka znajduje się na 4 chromosomie, obok genu dla albuminy. Czas półtrwania alfafetoproteiny wynosi 4,5 dnia. W surowicy płodu pełni taką rolę, jak albuminy w późniejszym okresie życia.

Prostate Specific Antygen (PSA) wykryty został w roku 1970 w tkance gruczołu krokowego. W roku 1971 wykazano obecność PSA w nasieniu, w roku 1979 wyizolowano czystą postać PSA z tkanki prostaty, zaś w roku 1980 wykryto obecność PSA w surowicy krwi i dokonano pomiaru jego stężenia.

Ludzka gonadotropina kosmówkowa (human chorione gonadothropin – hCG) jest wydzielana przez syncytiotrofoblast w czasie ciąży. W organizmie ludzkim występują dwie formy hCG – α i β.

Od czasu wykrycia przez Koprowskiego w 1979 roku antygen CA 19-9 jest szeroko stosowanym markerem nowotworowym. Podwyższone stężenia tego antygenu w surowicy stwierdza się w wielu jednostkach chorobowych.

Ludzki retrowirus T-limfocytotropowy HTLV-1 jest bliskim kuzynem HIV-1 i HIV-2.

W stosunku do danych mówiących o 90% dorosłej populacji świata, która infekcję EBV przeszła objawowo lub nie, obecność genomu tego wirusa w komórkach guzów jest bardzo niewielka.

Angiogeneza w guzach litych odgrywa kluczową rolę w powstawaniu i szerzeniu się chorób nowotworowych. Nowopowstałe naczynia, dzięki dostarczeniu składników odżywczych do komórek rakowych, umożliwiają ich niekontrolowane namnażanie.

Guz chromochłonny (pheochromocytoma) jest jedną z przyczyn wtórnego nadciśnienia tętniczego. Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytutu Kardiologii w Warszawie od wielu lat prowadzi diagnostykę i leczenie chorych z guzem chromochłonnym. W styczniu 2003 roku powstał Ogólnopolski Rejestr Chorych, prowadzony przez Klinikę Nadciśnienia Tętniczego Instytutu Kardiologii w Warszawie.

Wykrycie pierwotnego ogniska nowotworowego u chorych z rozpoznanymi ogniskami przerzutowymi jest jednym z najtrudniejszych wyzwań diagnostycznych dla współczesnych metod obrazowych.

Układ chłonny jest jedną z ważniejszych dróg rozsiewu procesu nowotworowego, obok układu krwionośnego i bezpośredniego naciekania tkanek.

Od wielu lat w Stanach Zjednoczonych szeroko poleca się mammograficzne badania przesiewowe i większość kobiet powyżej 40 roku życia poddaje się tym badaniom profilaktycznym. W ostatnich latach pojawiły się nowe rodzaje badań przesiewowych. Nie przeprowadzano jednak dotychczas badań, które oceniałyby wpływ zastosowania nowych technik na wskaźniki śmiertelności związanej z rakiem sutka.

Rak trzustki jest jedną z wiodących przyczyn zgonów z powodu nowotworów w Stanach Zjednoczonych. Wskaźniki 5-letniego przeżycia wynoszą zaledwie około 4%. Skuteczne leczenie możliwe jest jedynie w przypadku całkowitej resekcji chirurgicznej. Niestety większość pacjentów zgłasza się już w zaawansowanym stadium choroby, 5-22% przypadków kwalifikuje się do operacji w chwili postawienia rozpoznania

Rak okrężnicy i odbytnicy zajmuje w Stanach Zjednoczonych czwarte miejsce co do częstości rozpoznawania i jest drugą pod względem częstości przyczyną zgonów. 5-letnie przeżycie zależy od stadium, w którym guz został wykryty. Pacjenci z guzem ograniczonym do ścian odbytnicy (T1 lub T2) poddawani są zwykle całkowitej resekcji mezorectum

W czasie wstępnych badań przesiewowych piersi wykrywa się około 4,1-7,7% zmian, które są najprawdopodobniej łagodne. Wykrycie tego rodzaju ognisk wiąże się najczęściej z zaleceniem powtórnego badania kontrolnego w krótkim okresie czasu. Radiolodzy zalecają zazwyczaj badanie kontrolne w krótkim okresie czasu, po wykonaniu pełnych badań diagnostycznych.

19 kwietnia br. odbyła się konferencja pt. „Rozpoznanie i leczenie hormonalnie czynnych guzów przewodu pokarmowego” (GEP/NET- Gastroenteropancreatic Neuroendocrine Tumors).

Rak jelita grubego to jeden z najczęstszych występujących nowotworów. Z racji na dużą częstość występowania w populacji ogólnej oraz istnienie osób ze szczególnie wysokim ryzykiem rozwoju raka (FAP, HNCPP- około 6% chorych), potrzebny jest efektywny skrining umożliwiający profilaktykę i wczesne leczenie

Połączenia CT/MRI to strata czasu dla obrazowania prostaty po brachyterapii, mówią naukowcy z Bostonu i Wiednia. Wzmocnione kontrastem MRI wykrywa nie tylko byłe źródło promieniowania prawie tak dobrze jak CT

Wiedeń: Radiolodzy z University of Pisa we Włoszech stwierdzili, że MDCT o wysokiej rozdzielczości wiarygodnie ocenia stopień naciekania naczyń w raku trzustki.