Sekcja: Nowotwory narządu rodnego

Rak jajnika dotyka rocznie 11 na 100 000 kobiet w Polsce. Szacuje się, iż około 5 do 10% ogólnej liczby nowotworów jajnika związanych jest z występowaniem mutacji w obrębie genów BRCA1/BRCA2. Mutacje w BRCA1 i BRCA2 przyczyniają się nie tylko do powstawania nowotworów piersi i jajnika. Możliwości, jakie dają oferowane w Poradniach Genetycznych testy genetyczne sprawiają, iż pacjentki obciążone mutacjami promującymi rozwój nowotworu mogą być skutecznie diagnozowane i monitorowane. Przytoczono wyniki badań, dotyczących penetracji mutacji w populacji kobiet w Polsce. Przedstawiono także kryteria włączenia do grupy wysokiego ryzyka oraz programu wczesnego wykrywania raka jajnika. Przytoczono wyniki badań zespołu z McGill University, dotyczące chemiowrażliwości nowotworów, których patogeneza związana jest z mutacją w obrębie BRCA1/BRCA2.

Rak jajnika zajmuje czwarte miejsce wśród nowotworów będących przyczyną zgonów kobiet. Rak jajnika dotyka przede wszystkim kobiety w wieku około- i pomenopauzalnym, a odsetek zapadalności rośnie wraz z wiekiem. Pomimo postępu, jaki dokonał się dziedzinie diagnostyki obrazowej i laboratoryjnej, badanie ginekologiczne oraz dokładnie zebrany wywiad pozostaje w dalszym ciągu najważniejszym elementem procesu diagnostyki raka jajnika. W artykule przytoczono rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, dotyczące wykrywania i profilaktyki raka jajnika, klasyfikację FIGO raka jajnika, możliwości diagnostyki obrazowej i biochemicznej. Zwrócono uwagę na znaczenie regularnych wizyt lekarskich, dokładnego badania przedmiotowego, diagnostyki ultrasonograficznej, konwencjonalnych i alternatywnych markerów procesu nowotworowego jajnika. Przytoczono wyniki analiz dotyczących korelacji między liczbą i charakterem wizyt lekarskich, a zapadalnością na raka jajnika. Przytoczono cechy wskazujące na złośliwy charakter zmiany w badaniu palpacyjnym oraz ultrasonograficznym. Szacuje się, iż występowanie około 5 do 10% ogólnej liczby nowotworów jajnika związane jest z występowaniem mutacji w obrębie genów BRCA1/BRCA2. Wyodrębnienie pacjentek z grupy podwyższonego ryzyka, objęcie ich opieką lekarza specjalisty oraz przeprowadzenie diagnostyki w kierunku nosicielstwa mutacji genetycznych promujących proces onkogenezy, staje się skutecznym narzędziem w zapobieganiu i wczesnym wykrywaniu nowotworu, które rocznie rozpoznaje się u ponad 3000 kobiet w naszym kraju.

Rak jajnika – jedna z najczęstszych przyczyn zgonów kobiet z powodu nowotworów układu płciowego - stanowi dość poważny problem społeczny. Zapadalność na ten typ nowotworu wykazuje niewielką tendencję wzrostową, zarówno w skali polskiej populacji, jak i na świecie. Spośród czynników wpływających na wzrost ryzyka zachorowalności na raka jajnika, których wpływ można było obserwować na przestrzeni lat są czynniki: dietetyczne, środowiskowe, biologiczne, genetyczne. Innymi równie ważnymi czynnikami są: występowanie innych nowotworów jajnika, jak i ilość donoszonych ciąż, a także doustna antykoncepcja. W niniejszej pracy przedstawiamy aktualne poglądy na czynniki ryzyka rozwoju tegoż nowotworu oraz zarysowujemy epidemiologiczna sytuację w Polsce i na świecie.

W ostatnich latach coraz częściej obserwuje się występowanie nowotworów złośliwych u kobiet ciężarnych. Ocenia się, że około 1/1000 ciąż jest powikłana występowaniem nowotworu złośliwego